مقایسه جامع ESP8266 با ESP32 و انتخاب بهترین گزینه برای پروژه های IOT
مقدمه : انقلاب ESP در دنیای الکترونیک و IoT
در دنیای پروژههای الکترونیک و به ویژه اینترنت اشیا (IoT)، انتخاب یک میکروکنترلر مناسب، یکی از تصمیمهای حیاتی است. در میان گزینههای متعدد، دو محصول شرکت Espressif Systems به نامهای ESP8266 و ESP32 محبوبیت فوقالعادهای پیدا کردهاند.
این میکروکنترلرهای کوچک، کممصرف، مجهز به وایفای و دارای پردازندههای ۳۲ بیتی هستند و برای طیف گستردهای از پروژههای الکترونیکی ایدهآل محسوب میشوند.
اما سؤال اساسی این است: کدام یک برای پروژه شما مناسبتر است؟
در این مقاله، بهصورت جامع و دقیق این دو تراشه را مقایسه کرده و شما را در انتخاب بهترین گزینه راهنمایی میکنیم.
معرفی ESP8266 و ESP32
ESP8266 : نقطه شروع انقلاب IoT
ESP8266 در سال ۲۰۱۴ توسط شرکت Espressif Systems معرفی شد و بهسرعت به یکی از ارزانترین و پرکاربردترین تراشههای Wi-Fi در دنیای اینترنت اشیا تبدیل گردید.
این تراشه علاوه بر ماژول Wi-Fi داخلی، قابلیتهای یک میکروکنترلر مستقل را نیز در اختیار توسعهدهندگان قرار میدهد.
ویژگیهایی که ESP8266 را محبوب کردهاند عبارتند از:
-
قیمت پایین
-
سادگی راهاندازی
-
جامعه کاربری بزرگ و فعال
به همین دلیل، ESP8266 نقطه شروع بسیاری از علاقهمندان و توسعهدهندگان حوزه IoT بوده است.

مشخصات سختافزاری و امکانات ESP8266
از نظر سختافزاری، ESP8266 بر پایه پردازنده Tensilica Xtensa L106 با معماری ۳۲ بیتی و هسته تکپردازنده طراحی شده است. این پردازنده بهصورت پیشفرض با فرکانس ۸۰ مگاهرتز کار میکند و قابلیت اورکلاک تا ۱۶۰ مگاهرتز را دارد.
این توان پردازشی برای اجرای همزمان وظایف ارتباطی و کنترلی در پروژههای کوچک تا متوسط کافی است. همچنین، وجود حافظه داخلی و امکان استفاده از حافظه فلش خارجی، انعطاف مناسبی در ذخیره و اجرای برنامهها فراهم میکند.
امکانات جانبی و اتصال به سنسورها
ESP8266 دارای رابطهای متنوعی مانند :
-
UART
-
SPI
-
I2C
-
GPIO
این رابطها امکان اتصال مستقیم سنسورها و ماژولهای مختلف را بهسادگی فراهم میکنند.
به همین دلیل، ESP8266 در پروژههای متنوعی مانند:
-
سیستمهای خانه هوشمند
-
تجهیزات پایش از راه دور
-
دستگاههای پوشیدنی
به کار گرفته شده است.
در واقع، ESP8266 با ایجاد تعادل میان قیمت، کارایی و قابلیت اتصال به اینترنت، نقطه عطفی در گسترش فناوری IoT بود و مسیر را برای توسعه تراشههای قدرتمندتر مانند ESP32 هموار کرد.
ESP32 : نسل پیشرفتهتر
ESP32 در سال 2016 توسط شرکت Espressif Systems معرفی شد و بهعنوان نسل جدید و پیشرفتهتر از ESP8266 شناخته میشود. این تراشه یک میکروکنترلر قدرتمند با پردازنده Tensilica Xtensa LX6 در نسخههای تکهستهای و دوهستهای است که میتواند تا 240 مگاهرتز کار کند. توان پردازشی بالاتر و امکانات بیشتر باعث شده ESP32 علاوهبر پروژههای ساده اینترنت اشیاء (IoT)، در کاربردهای صنعتی، سیستمهای هوشمند و پردازشهای پیچیدهتر هم استفاده شود.

قابلیتهای ارتباطی و امکانات ESP32
از نظر ارتباطات بیسیم، ESP32 یک تراشه چندمنظوره محسوب میشود. این تراشه علاوه بر Wi-Fi 802.11 b/g/n، از Bluetooth و Bluetooth Low Energy (BLE) نیز پشتیبانی میکند.
این ویژگی امکان استفاده از ESP32 را در پروژههایی فراهم میکند که نیاز به ارتباط ترکیبی دارند، مانند:
-
ماژولهای پوشیدنی
-
سیستمهای خانه هوشمند
-
پروژههای رباتیک
پروتکلها و اتصال سنسورها
ESP32 از پروتکلها و رابطهای متنوعی پشتیبانی میکند، از جمله:
-
UART
-
SPI
-
I2C
-
CAN
-
PWM
این تنوع، انعطاف بالایی در اتصال سنسورها و عملگرها به تراشه ایجاد میکند و توسعه پروژههای چندمنظوره را ساده میسازد.
امکانات جانبی و توانمندیهای سختافزاری
ESP32 علاوه بر توان پردازشی و قابلیتهای ارتباطی، دارای امکانات جانبی گستردهای است:
-
ADCهای ۱۲ بیتی
-
DAC
-
تاچ سنسور خازنی
-
تایمرهای دقیق
-
GPIOهای متعدد
وجود این ویژگیها به توسعهدهندگان امکان میدهد بدون نیاز به تراشههای اضافی، پروژههای پیچیده و چندمنظوره طراحی کنند.
به همین دلایل، ESP32 به یکی از محبوبترین انتخابها در دنیای الکترونیک و IoT تبدیل شده و جایگاه خود را بهعنوان یکی از پرتراشهترین میکروکنترلرها حفظ کرده است.
مقایسه فنی ESP8266 و ESP32
در ادامه، ویژگیهای فنی این دو میکروکنترلر را به صورت دقیق مقایسه میکنیم:
1. قدرت پردازش و حافظه
| ویژگی | ESP8266 | ESP32 |
|---|---|---|
| پردازنده | Tensilica Xtensa L106 تکهستهای | Tensilica Xtensa LX6 دوهستهای |
| فرکانس کاری | 80MHz (قابل اورکلاک تا 160MHz) | تا 240MHz |
| حافظه SRAM | 128 کیلوبایت | 520 کیلوبایت |
| حافظه Flash | خارجی تا 4MB | خارجی تا 16MB |
همانطور که مشاهده میکنید، ESP32 برتری قابل توجهی در قدرت پردازش و ظرفیت حافظه دارد که آن را برای کارهای پیچیدهتر مناسب میسازد .
2. اتصال بیسیم و ارتباطی
| ویژگی | ESP8266 | ESP32 |
|---|---|---|
| وایفای | دارد (802.11 b/g/n) | دارد (802.11 b/g/n) |
| بلوتوث | ندارد | دارد (Bluetooth 4.2 BR/EDR و BLE) |
| حالتهای کاری | STA، AP، STA+AP | STA، AP، STA+AP |
نکته کلیدی: ESP32 علاوه بر وایفای، از بلوتوث کلاسیک و بلوتوث کممصرف (BLE) پشتیبانی میکند که قابلیت بسیار ارزشمندی برای پروژههای IoT محسوب میشود .
3. رابط های جانبی و پینها
| رابط | ESP8266 | ESP32 |
|---|---|---|
| GPIO | 17 پین | 34 پین |
| ADC | 10 بیتی (1 کانال) | 12 بیتی (18 کانال) |
| DAC | ندارد | 8 بیتی (2 کانال) |
| PWM | 4 کانال | 16 کانال |
| I2C | 1 | 2 |
| SPI | 2 | 4 |
| UART | 2 | 3 |
| سنسور لمسی | ندارد | 10 کانال |
| رابط مادون قرمز | ندارد | دارد (TX/RX تا 8 کانال) |
نکته قابل توجه: ESP32 دارای سنسورهای داخلی از جمله سنسور اثر هال و سنسور لمسی خازنی است که قابلیتهای طراحی را افزایش میدهد .
4. مدیریت مصرف انرژی
مدیریت قدرت یکی از پارامترهای حیاتی در پروژههای مبتنی بر باتری است:
| حالت | ESP8266 | ESP32 |
|---|---|---|
| حالت فعال | ~80mA | ~240mA |
| حالت خواب سبک | – | ~0.8mA |
| حالت خواب عمیق | <20μA | 10-150μA |
| خواب زمستانی | ندارد | ~5μA |
| خاموشی | ندارد | ~1μA |
نتیجهگیری: ESP8266 برای پروژههای سادهتر و کممصرف که با باتری کار میکنند، مناسبتر است، در حالی که ESP32 با وجود مصرف بیشتر در حالت فعال، حالتهای کممصرف پیشرفتهتری ارائه میدهد .
5. برنامهنویسی و پشتیبانی جامعه
هر دو پلتفرم از محیطهای توسعه مختلفی پشتیبانی میکنند:
- Arduino IDE – پشتیبانی از هر دو برد
- ESP-IDF – فریمورک توسعه رسمی Espressif
- MicroPython – پشتیبانی از هر دو برد
- PlatformIO – پشتیبانی کامل
هر دو جامعه فعال و بزرگی دارند که منابع آموزشی، کتابخانهها و مثالهای متعددی تولید میکنند .
جدول مقایسه کامل ESP8266 و ESP32
برای درک بهتر تفاوتها، جدول کامل مقایسه را مشاهده کنید:
| ویژگی | ESP8266 | ESP32 |
|---|---|---|
| پردازنده | Tensilica Xtensa L106 32-bit single-core | Tensilica Xtensa LX6 32-bit dual-core |
| فرکانس پردازنده | 80/160 مگاهرتز | 160/240 مگاهرتز |
| حافظه SRAM | 128 کیلوبایت | 520 کیلوبایت |
| حافظه Flash | خارجی تا 4MB | خارجی تا 16MB |
| وایفای | 802.11 b/g/n | 802.11 b/g/n |
| بلوتوث | ندارد | Bluetooth 4.2 + BLE |
| GPIO ها | 17 پین | 34 پین |
| ADC | 10-bit (1 کانال) | 12-bit (18 کانال) |
| DAC | ندارد | 8-bit (2 کانال) |
| سنسور لمسی | ندارد | 10 کانال |
| سنسور اثر هال | ندارد | دارد |
| مصرف در حالت فعال | ~80mA | ~240mA |
| مصرف در خواب عمیق | <20μA | 10-150μA |
| ولتاژ کاری | 2.5V تا 3.6V | 2.2V تا 3.6V |
| دمای کاری | -40°C تا +125°C | -40°C تا +125°C |
موارد استفاده و کاربردها
چه زمانی ESP8266 انتخاب بهتری است؟
پروژههای ساده IoT که نیازمند وایفای هستند
کنترل از راه دور دستگاههای خانگی
پروژههای مبتنی بر باتری با مصرف بسیار پایین
کاربردهای آموزشی و مبتدی
بودجه محدود – ESP8266 ارزانتر است
محدودیت فضای PCB – برخی ماژولهای ESP8266 بسیار کوچک هستند
چه زمانی ESP32 انتخاب بهتری است؟
پروژههای پیچیدهتر با نیاز پردازشی بیشتر
کاربردهای requiring بلوتوث یا BLE
پروژههای needing امنیت更高 (دارای accelerator رمزنگاری)
کار با سنسورهای بیشتر و رابطهای پیشرفته
پردازش صدا و تصویر اولیه
سیستمهای چندوظیفگی (با استفاده از دو هسته پردازشی)
نکات مهم در برنامهنویسی و راهاندازی
نصب در Arduino IDE
برای اضافه کردن ESP8266 و ESP32 به Arduino IDE، مراحل زیر را دنبال کنید:
-
به مسیر File > Preferences بروید.
-
در بخش Additional Boards Manager URLs، آدرسهای زیر را اضافه کنید:
-
ESP8266:
http://arduino.esp8266.com/stable/package_esp8266com_index.json -
ESP32:
https://dl.espressif.com/dl/package_esp32_index.json
-
-
به مسیر Tools > Board > Boards Manager بروید.
-
بسته مربوط به ESP8266 یا ESP32 را نصب کنید.
ملاحظات مهم در طراحی مدار
-
ولتاژ کاری: هر دو برد در ولتاژ ۳.۳ ولت کار میکنند و نباید به پایههای آنها ولتاژ ۵ ولت اعمال شود.
-
منبع تغذیه: اطمینان حاصل کنید که منبع تغذیه توان کافی دارد، به ویژه برای ESP32 در حالت مصرف حداکثر.
-
آنتن: در صورت نیاز به برد بیشتر، از آنتن خارجی استفاده کنید.
بررسی قیمت و در دسترس بودن
-
ESP8266 معمولاً ارزانتر از ESP32 است و گزینهای مقرونبهصرفه برای پروژههای ساده محسوب میشود.
-
در بازار ایران، هر دو برد به صورت گسترده در دسترس هستند و میتوان آنها را از فروشگاههای تخصصی مانند ECA تهیه کرد.
-
در سالهای اخیر، تفاوت قیمت این دو تراشه کاهش یافته است.
جمعبندی نهایی : کدام یک را انتخاب کنیم؟
پروژه های مناسب ESP8266:
-
سیستمهای اتوماسیون خانگی ساده
-
مانیتورینگ سنسورهای پایه
-
پروژههای آموزشی و مبتدی
-
کاربردهای با محدودیت بودجه
-
دستگاههای مبتنی بر باتری با مصرف پایین
پروژههای مناسب ESP32:
-
گیتویهای IoT پیشرفته
-
دستگاههای دارای بلوتوث و BLE
-
سیستمهای امنیتی با رمزنگاری
-
پردازش دادههای حجیم
-
سیستمهای چندوظیفگی (Multitasking)
-
کار با نمایشگرهای لمسی و رابطهای پیشرفته
اولین دیدگاه را ثبت کنید